george tziralis log

I spent a couple of hours playing Trivial Pursuit with some friends today. After very many years since the last time I played, it felt, well, slow and dull, but also somehow weird. This is an attempt to elaborate on some reasons why.

Trivial Pursuit is a board game in which progress is determined by a player’s ability to answer general knowledge and popular culture questions, according to Wikipedia. It was released in 1982, the year I was born. It used to be one of my favorite games. It seems it is now not.

Back when I was a child, strong memory was celebrated as a manifestation of education and knowledge, even acuteness. Most of the tests during high school were associated to remembering fact and figures. My parents were telling us that they would try to buy an encyclopaedia, so that we get access to world’s knowledge, and I was making dreams of being able to read the whole of it.

Fast forward a couple dozen years later. I realize that I now treat memory as a thing of the past, a signal subjectively suggesting lack of intellect, or even a skill that almost should not be. Memory storage and retrieval is a problem largely solved, while human’s brain parallel processing has not be replicated. In other words, cultivating one’s memory skills, rather than her understanding and processing capacities, feels to me like a great waste of utmost precious resources.

Trivial Pursuit was an iconic image of memory being key, the objective and the judge of one’s abilities and success. Today, memory tends to become outsourced to software and I believe for a good reason; great powers should apply to greater tasks, or they become void. At the same time, a large number of professions and processes around us are still waiting for this transition to happen. This imminent evolution towards a memory-agnostic status — games aside, what great stories to remember those shall be.

first posted on medium

Comments

Marketplaces stand as a frequent topic across our startup ecosystem. They also are a topic I have some exposure and experience at, if limited. Hereby I will attempt to share a part of such understanding, addressing some misconceptions I often get to encounter.

First, a short and pretty rough definition. A marketplace is a business connecting sellers with buyers, thus enabling transactions between them. Such a connection might be hard or impossible to get facilitated otherwise, or the marketplace might provide for choice and efficiency that was not otherwise available.

A prerequisite for the efficient operation of a marketplace is providing a sufficient quantity of both supply and demand. The classic chicken-and-egg problem suggests that creating a marketplace business is similar to building two companies at the same time, thus double effort and quadrupled risk.

It indeed is tough. But there are some tips of the trade that actually render the above path feasible, and I’ll try to provide such below.

a) Get the structure right

Before you start building demand, or supply, you need to make some bold decisions on how to structure the marketplace. What information to collect from and provide for each participant, what kind of choices to enable, what participants to let early in, what kind of requirements to enforce, etc.

A very deep understanding of the drivers for both ends of the marketplace is essential as a prerequisite. If that’s in place, you should work to come up with a small number of transparent and easily comprehensible rules, and then remain consistent in their application across time.

b) Build some supply

Start from supply first. Do whatever it takes to bring in the minimum number of suppliers, who will suffice to make the proposition of the markeplace clear. Be selective on who you let in; be aware that early suppliers very much shape the community that a marketplace eventually is, along with the experience and quality of provided services.

Keep in mind however that building supply is the easy part. At the end of the day, providers will be interested in a new source of revenue and you will be judged on keeping your promise to deliver on such. So, don’t get carried away by any quick wins and great volumes on this front; it’s better to keep supply limited and make your early suppliers happy, as oppossed to a growing number of eventually uninterested providers.

c) Focus on demand

If you have got the rules right and some supply is in place, you only need to focus on building and growing demand. Bring some demand and, quite magically, you will discover that supply takes care of itself and can grow organically from now on.

So, demand is the fight of all fights. And, do not expect the outcome to be encouraging very fast; there are neither shortcuts, nor easy wins. Be prepared for the worst and start pursuing every possible way of bringing a few customers in. Your ultimate target is to end up with an experience so uniquely appealing that your early adopters would very much love to talk about and spread your word.

Do not bother about volume, but rather about learning what works and what does not at first. Such experience is what really matters, and it typically does not get accumulated the easy way. You need to hit the road, talk with prospect clients, drive them in and get your hands dirty in various unscalable ways, before you end up with a proper recipe. Since you get there, the play is yours; you can now automate and scale up the recipe’s execution.

I hope the above are of value as a rough guide to anyone building or considering a marketplace business. At the same time, I would be more than happy to hear your experiences on the subject, that may render the above views right or wrong, and I very much look forward to a fruitful public discourse on the subject.

Comments

Παρευρέθηκα σήμερα σε συνάντηση γνωριμίας νέων επιχειρηματιών με τον πρωθυπουργό κ. Αντώνη Σαμαρά και τον υπουργό Ανάπτυξης κ. Κωστή Χατζηδάκη. Παραθέτω κάτωθι κάποιες σημειώσεις που είχα προετοιμάσει σχετικά. Ομολογώ ότι εξεπλάγην ευχάριστα όταν ο ίδιος ο πρωθυπουργός ανέφερε στην εισαγωγή του λίγο πολύ τα σημεία στα οποία ήθελα να αναφερθώ. Η συνάντηση εστίασε στη συνέχεια σε συγκεκριμένες προτάσεις για αλλαγές που είναι επιθυμητές με σκοπό την αρτιότερη λειτουργία του οικοσυστήματος του τεχνολογικού επιχειρείν. Στο πλαίσιο αυτό, και ενόψει αναμενόμενων αντίστοιχων συναντήσεων εργασίας στο εγγύς μέλλον, παραθέτω δημόσια τις σκέψεις μου, ενώ προσδοκώ στην ανάδραση και στις δικές σας προτάσεις στα σχόλια.

Το ελληνικό οικοσύστημα του τεχνολογικού επιχειρείν βιώνει τους τελευταίους μήνες πρωτοφανή άνθηση. Φιλόδοξες ομάδες, καινοτόμα προϊόντα, επενδύσεις και διεθνείς παρουσίες συμβαίνουν πλέον σε εβδομαδιαία βάση.

Το χαμηλό κόστος δημιουργίας ενός προϊόντος λογισμικού, η ηλεκτρονική διανομή του σε χώρες του εξωτερικού, η ωρίμανση του εγχώριου δυναμικού αλλά και η έλλειψη παλαιότερων επιλογών είναι κάποιοι από τους λόγους που οδηγούν σε αυτή την άνθηση.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος του κράτους οφείλει να είναι συμπληρωματικός, παρασκηνιακός αν θέλετε. Αντίθετα με τοξικές πρακτικές του παρελθόντος, το κράτος αυτή τη φορά οφείλει να κάνει στην άκρη. Και χρειάζεται να πραγματοποιήσει πολλά για να βρεθεί εκεί.

Μία ολόκληρη γενιά είχε εκπαιδευθεί στην εκπλήρωση θεωρητικών κριτηρίων για την άντληση κρατικών επιχορηγήσεων. Το αποτέλεσμα αυτών σίγουρα δεν είναι εξωστρεφείς καινοτόμες επιχειρήσεις που άντεξαν την κρίση.

Προσωπικά πιστεύω πως η μόνη λειτουργική προσέγγιση είναι η ευθυγράμμιση των ενδιαφερόντων των εμπλεκόμενων μερών, δηλαδή η αντικατάσταση των επιχορηγήσεων με επενδύσεις. Η αυστηρά χρηματική συμμετοχή ιδιωτών σε αυτές εξασφαλίζει και την άρτια διαχείριση και τα θετικά αποτελέσματα. Τα Jeremie funds που πρόσφατα τέθηκαν σε λειτουργία συνιστούν θεωρώ βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση (disclaimer: είμαι διαχειριστής ενός από αυτά).

Ως κύρια τροχοπέδη για την ανάπτυξη του οικοσυστήματος ωστόσο παραμένει η γραφειοκρατία, και η μάχη μαζί της κρίνεται πάντα στις λεπτομέρειες. Όλες οι συναλλαγές μίας επιχείρησης με το δημόσιο χρειάζεται να πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά, με τρόπο κατανοητό και ει δυνατόν χωρίς κόστος. Ηλεκτρονικές υπογραφές, ηλεκτρονικά τιμολόγια, ηλεκτρονική πρωτοκόλληση και επικοινωνία είναι κάποια από τα παραδείγματα. Ο χρόνος είναι το κύριο αγαθό κάθε νέου επιχειρηματία, και αυτός οφείλει να μην αναλώνεται σε επιμελητήρια, ασφαλιστικούς φορείς και εφορίες.

Η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία και η Υπηρεσία Μίας Στάσης συνιστούν σημαντική πρόοδο για την καθημερινότητα του επιχειρείν. Πολλές καινοτομίες της ΙΚΕ χρειάζεται να περάσουν και σε πιο παραδοσιακές εταιρικές μορφές. Ωστόσο, πλειάδα ζητημάτων παραμένουν: προς τι οι συνδρομές σε επιμελητήρια, τα κόστη δημοσίεσης (ορθώς καταργήθηκαν στις ΙΚΕ), η αναγκαιότητα έδρας (απαραίτητο “ένα δωμάτιο” κατά την εφορία) ή ακόμα και το προκαθορισμένο ωράριο για μία ηλεκτρονική επιχείρηση; Για ποιο λόγο οφείλει ο επιχειρηματιάς να τελεί χρέη ταχυδρόμου μεταξύ των διαφόρων υπηρεσιών, ή ακόμα και των κισέ στην ίδια υπηρεσία;

Πολλοί θα ισχυριστούν πως η υφιστάμενη φορολογία αποτρέπει την ανάπτυξη του επιχειρείν. Κρίνω πως ο χρονισμός για φορολογικά αιτήματα είναι άκομψος, επίσης αναπαράγει παθολογίες που δεν αρμόζουν σε ένα νέο περιβάλλον που οφείλει με τη σειρά του να παραμείνει ανέγγιχτο. Ο νέος επιχειρηματίας στην καθημερινή προσπάθεια επιβίωσης προσδοκεί να μην αισθάνεται το κράτος ως εχθρό και αυτό δεν επιτυγχάνεται με φοροαπαλλαγές και επιδοτήσεις, αλλά με ένα σταθερό πλαίσιο αποδοτικής διεπαφής με οτιδήποτε δημόσιο.

Η επίλυση ζητημάτων όπως τα παραπάνω δεν απαιτεί βαρυσήμαντες δηλώσεις ή μεγάλα κεφάλαια από την πολιτεία. Απαιτεί ωστόσο επιμονή και ξεκάθαρο όραμα, οι προθέσεις ή και από μόνοι τους οι νόμοι δεν αρκούν. Για κάθε σφραγίδα που εκλείπει δέκα νέες εταιρείες δημιουργούνται, για κάθε κρυφό κόστος που καταργείται εκατό νέοι παράγουν αξία και βρίσκουν δουλειά. Σε αυτό το όραμα ακριβώς προσδοκούμε και για αυτούς τους σκοπούς ζητάμε την αρωγή σας.

Comments

Two days ago, we officially launched Openfund II, in front of a 400 people audience in Open Coffee Athens #51.

a photo by @nsyll #ocgr

I feel blessed for having participated in the creation of the local entrepreneurial ecosystem since its very beginning. I believe the essential parts are now in place for our community to reach its potential.

I also feel blessed for my partners, and the trust that has been put on our team from an unexpected variety of sources. I think we bring together the required pedigree for facilitating the creation and growth of successful technology companies, and we really look forward towards that.

I’ll save the details on how to raise a technology oriented venture capital fund in a geography that lacks any relevant track record and is about to go bankrupt in the next day for another post.

Let me also make clear that —similar to a startup’s context, and we definitely are not far from that— raising a fund is not an end in itself and should not be considered a success. We treat this as nothing more than a humble milestone and we are already working towards the next one. Onwards.

Comments

What really matters is getting people together.

A couple of days ago, we hosted the 50th Open Coffee event in Athens. It has been a wonderful ride since that June 2007 afternoon, full of positive energy and special gifts. I am taking this opportunity to take a step back and share some insights, which might stand for an alternative philosophy to event management that has been shaped during these years.

First, a disclaimer. Open Coffee meetings in Athens and across Greece have mostly been a series of gatherings, rather than traditional events in their strict sense. These are meetings of zero budget, free and open for everyone to participate, each time featuring a small number of speakers. They take place on a monthly basis, for people interested in technology and entrepreneurship to get together and talk startups. No matter the very limited resources that have been put in place (close to negligence in some cases I shall admit), things have kind of worked out so far, sometimes to the surprise of the organisers. So, keep in mind that there might be some bias in this post. Let me also take this opportunity to clarify that I do take full responsibility for not having put sufficient effort on the event per se to reach its full potential, whatever this might be. Now, back to this post’s topic.

What really matters at an event is getting people together. This goes far from an observation — it should be treated as the essence and purpose of the whole endeavor. I’ll try to go through some of the implications of this thesis below.

Together does not refer to a matter of status, but of action. For example, the same roof doesn’t suffice; the value lies in attendees being openly accessible and communicating with each other. Getting exposed to the same content doesn’t suffice either, if it doesn’t lead to social intercourse.

In this context, an event’s objective shall be to a) gather the right people, b) trigger the right conversations between them.

There are various ways to perform each of the tasks above. For example, one might filter potential attendees by invitations, recommendations, pricing or self-selection. She might stimulate networking by circulating profile lists, facilitating match making, hosting great speakers or caffeinated participants.

There are no generic answers, no universal rights and wrongs; one needs to go through the exercise and pick what works better per case. However, in my short experience I may argue that any decision which does not embrace the above understanding will probably end up doing a disservice.

This understanding turns out to be quite liberating at the same time. Most of the typical concerns for an event organizer become irrelevant. You might not need to bring the top-notch speaker, if he cannot get together and relate with participants. You might not prefer an expensive space if it’s not cozy enough to encourage friendly conversations. It goes on to challenge the most part of an event’s working hypotheses.

In the ideal scenario and, say, given a specific number of attendees, a host’s objective shall be to maximize the potential value of new or rewarmed connections that get facilitated under the event’s setting. This objective is of course elusive enough to be easier said than done, if being feasible at all. Yet again, its acknowledgement provides for a clear direction of value to decision making.

Finally, another interesting implication has to do with an organizer’s incentives. For people beyond the event management industry, events should not be treated as a target per se. It is shortsighted to optimize for the near term benefits one may have. Again, the value lies in people and, by genuinely establishing oneself as a peer and node with an event’s participants may lead to a variety opportunities that would not be formulated otherwise. Or, at least, that is what the humble path of the author of this post so far may testify.

Comments

Optimising for valuation is a strategic mistake for early-stage entrepreneurs.

In my limited experience, many founders consider valuation their top priority, even at stages as early as seed. They tend to treat a working hypothesis as an end in itself and put effort on getting this assumption “right”, rather than making it work. I believe such an approach is shortsighted, ill-conceived and eventually against an entrepreneur and her company’s interests. Here are some reasons why.

On the monetary side of things, what really matters for an entrepreneur is to receive after all a significant value out of what primarily she has created. In this context, it is far more important to get there than getting the absolute most out of it. Especially for entrepreneurs without a successful exit before, the difference does not lie in getting, say, 3 millions versus 5 millions at exit, but in 5 millions versus zero. In other words, a founder needs to maximise the chances of creating a successful company, not the amount she would be receiving if she ultimately makes it.

What remains unclear to many entrepreneurs though, is that the bigger the valuation in a previous funding round, the less chances a company has to raise a subsequent one. This is because a down round, which valuation is lower than the previous one, is most typically a catastrophic event for a company. A round that doesn’t take place at a sufficient multiple of the previous round, say 2-3x at early stages and 1.5x at a later stage, isn’t for most partners a very happy event either.

So, before one gets really excited about a very large valuation she received on a term sheet, or depressed as it’s not large enough to brag about it, it is useful to take a step back and peer at the big, long term picture. The question for an entrepreneur to ask is, if she is comfortable enough that, given resources, the company will be able to increase its valuation 2-3 times within the next 1-2 years. If this is not the case, I argue that it is more reasonable to go for a smaller valuation, than jeopardise her and the company’s future.

It is also of interest to understand the other side of the table. Partners of a venture capital fund typically receive 20% of the profits, when the fund has returned the full amount consumed plus interest to its investors. So, for example, if the the fund makes an exit in one out of every three portfolio companies at three times the original valuation, then its investors and partners make zero gains. This very fact suggests that an institutional investor is expected to be more sensitive on the valuation issue, as a fund’s economics suggests.

I’m not making here the case that entrepreneurs should not care about early stage valuations at all, or accept any valuation they might end up receiving. After all, the safest way for a partnership not to work out is one of its parts not to feel happy, or actually excited about it. I am suggesting though that valuations are not what should keep founders up at nights, making a product that works and creating a great business out of it is primarily what one should aim for — valuation will follow suit.

Comments

Η σύσταση εταιρείας στο εξωτερικό είναι παράλογη.

Αναφέρομαι σε τεχνολογικές start-up, οι ιδρυτές των οποίων ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα, ενώ δεν συμμετέχουν —ιδίως θεσμικοί— επενδυτές. Παρακάτω εξηγώ το γιατί.

Κατά την φτωχή μου εμπειρία, εν μέσω ποικίλων λαθών, έχω εμπλακεί στη σύσταση Ελληνικών εταιρειών κάθε μορφής (ομόρρυθμη, ετερόρρυθμη, περιορισμένης ευθύνης, ανώνυμη, οσονούπω και ιδιωτική κεφαλαιουχική), επίσης Κυπριακών και Βρετανικών περιορισμένης ευθύνης, καθώς και έχω εκτεθεί σε διάφορες εταιρικές μορφές αριθμού άλλων δικαιοδοσιών. Μπορώ να μοιραστώ τα εξής.

Σύσταση

Το κόστος και η πολυπλοκότητα της διαδικασίας σύστασης ποικίλουν. Για παράδειγμα, στην Βρετανία και σε άλλες δικαιοδοσίες μπορεί κανείς να συστήσει μία εταιρεία πλήρως ηλεκτρονικά, με θεωρητικά μηδενικό κόστος. Στην Ελλάδα, η υπηρεσία μίας στάσης ακόμα απαιτεί κάποιες ημέρες για την ολοκλήρωση της σύστασης, η ηλεκτρονική εκδοχή της παραμένει ημιτελής, ενώ το κόστος είναι μη αμελητέο.

Στην πράξη ωστόσο, κάποιος θα ζητήσει τη συμβουλή ειδικού ακόμα και στις καλύτερες των δικαιοδοσιών, κατά συνέπεια το κόστος σπάνια είναι μηδενικό. Επίσης, η ευκολία της διαδικασίας με τις τοπικές αρχές συχνά αντισταθμίζεται από μεγαλύτερη δυσκολία, για παράδειγμα, κατά το άνοιγμα εταιρικού τραπεζικού λογαριασμού εξ’ αποστάσεως. Τέλος, ένας πάροχος υπηρεσιών που χρεώνει πολύ φθηνά τη σύσταση συχνά συνοδεύει την προσφορά του με αρκετούς αστερίσκους που συνεπάγονται υψηλότερο κόστος λειτουργίας στη συνέχεια.

Εν τέλει, μία αξιόπιστη υπόθεση εργασίας είναι πως το κόστος σύστασης ανέρχεται περίπου σε 1-3 χιλιάδες ευρώ και ο χρόνος έως μία πλήρως λειτουργική εταιρική οντότητα σε λίγες εβδομάδες, ανεξαρτήτως δικαιοδοσίας που θα επιλεχθεί. Επίσης, χρειάζεται πρωτίστως να γίνει κατανοητό ότι η σύσταση δεν είναι σημαντική όσο τυπικά νομίζει κανείς. Είναι κοντόφθαλμη πρακτική η επιλογή εταιρικού σχήματος ή δικαιοδοσίας που θα κοστίσει λίγα ευρώ λιγότερο ή θα ολοκληρωθεί λίγες ημέρες νωρίτερα, αν αυτή οδηγεί σε ακριβότερες ή περισσότερο χρονοβόρες διαδικασίες κατά τη λειτουργία της εταιρείας.

Παρατηρώ λοιπόν δύο άκρα στις προσεγγίσεις πολλών φιλόδοξων επιχειρηματιών αναφορικά με το ζήτημα της σύστασης. Κάποιοι εξερευνούν διεξοδικά όλες τις πιθανές λύσεις, ιδίως αυτές που ακούγονται εξωτικές ή προτείνονται ως βέλτιστες σε άλλες γεωγραφίες, καταλήγοντας να ξοδεύουν το κύριο αγαθό τους —τον χρόνο τους— λύνοντας το λάθος πρόβλημα ή για την ακρίβεια δημιουργώντας πολλά μεγαλύτερα. Κάποιοι άλλοι επικαλούνται τις —υπαρκτές— δυσκολίες της σύστασης για τη ματαίωση της προσπάθειάς τους να επιχειρήσουν. Για τους τελευταίους έχω μονάχα να αναφέρω πως, αν κάποιος θέλει πραγματικά να διασχίσει το πέλαγος, δεν πρόκειται να σταματήσει λόγω κίνησης στο λιμάνι.

Comments

There is a fundamental correlation between progress and your capacity to listen.

By listening, I’m not referring to following what you are being told, quite the opposite. I’m referring to getting the most that you can —thoughts, experiences, knowledge, advice— from as many people as you have access to that might have something interesting to contribute and share. To my short experience, this skill is a leading indicator of success.

It takes a lot to be able to listen. First, you need to feel good with yourself. Coming into peace with what you’ve done and what you haven’t is a core prerequisite. Lack of self-esteem turns out to be the underlying reason why you keep your ears shut to whatever you are listening to.

Second, you need to put aside your past experiences, along with the feelings and biases that come with them. Pattern matching may be your friend, or may be not. Common sense though will always serve you well, so you’d better keep challenging everything under its prism at first.

Third, you need to build a capacity to filter. Authority and expertise are definitely of value but, no matter who you are listening to, what you are being told might not be a good fit for your unique problem and context. Keep in mind that in every case you are the one to judge and be judged.

As basic as the above may sound, they are rarely met in practice. Communication is designed to be a two-way exchange, yet it has devalued to typically become a demonstration of ego. However, playing it tough on your views is a really shortsighted way to communicate your knowledge, power or vision.

Actually, the less receptive you are on feedback in a discussion, the more you communicate your lack of the above. Not listening to others suggests your lack of comfort; if your opinion is superior you are expected to demonstrate data and arguments to support it in an open conversation.

Let me repeat it, you might eventually do the exact opposite of what you are told to. That is fine, if not required in most cases. That said, you need to be there and listen before you make your mind. Then take a step back and keep what works for you, nothing less or more. You might keep nothing in the end, but you should get everything in between, as there lies great underlying value.

I believe this underlying value is a big part of the reasons why you make it or break it. Consider the time you spend communicating on a daily basis. If you are listening or not, you significantly increase or devalue the utility you receive from the very key asset that your time is. In the long run, progress or its lack thereof may not come as a surprise.

Comments

Μου ανατέθηκε πρότινος να δώσω σύντομη ομιλία σε κοινό εφήβων αναφορικά με τον επαγγελματικό τους προσανατολισμό. Κατέληξα να αποφύγω κάποια αναφορά σε συγκεκριμένο κλάδο, για παράδειγμα το τεχνολογικό επιχειρείν και αντί αυτού να εστιάσω σε τροφή για ευρύτερη σκέψη. Ίσως τελικά ανέφερα εκείνα που πρόσφατα συνειδητοποιώ ότι θα ήθελα να είχα ακούσει στην ηλικία αυτή. Παραθέτω εδώ τις διαφάνειες και το σύντομο κείμενο σε περίπτωση που κριθούν ενδιαφέροντα.

Τι να κάνω στη ζωή μου, αυτό είναι το ερώτημα που -μοιραία και ευτυχώς- σας απασχολεί, σας διαβεβαιώ όχι μονάχα σε αυτή την ηλικία. Το ερώτημα αυτό ουσιαστικά αποτελεί σύνοψη τριών άλλων: τι πρέπει, τι μπορώ και τι θέλω να κάνω στη ζωή μου. Και είναι το πλέον σύνηθες στην ηλικία αυτή αλλά και αργότερα, να πιστεύουμε πως τα επιβαλλόμενα πρέπει είναι πολλά περισσότερα από τα ατομικά μπορώ, τα οποία με τη σειρά τους είναι υπερσύνολο των προσωπικών θέλω.

Πριν δούμε ωστόσο τι πρέπει, τι μπορούμε και τι θέλουμε να κάνουμε, ας συνειδητοποιήσουμε πρώτα ποιοι είναι οι διαθέσιμοι πόροι μας για αυτές τις επιθυμίες και στόχους. Ο σημαντικότερος όλων είναι ο εξής ένας: Ο χρόνος μας. Κάθε στιγμή που περνά κάνουμε μία συνειδητή επιλογή, αποφασίζουμε το πως θα αξιοποιήσουμε ή και ξοδέψουμε τον χρόνο μας. Θα συγκεντρωθούμε στο μάθημα των Αρχαίων ή των Μαθηματικών, θα αθληθούμε ή θα δούμε τηλεόραση, θα επιλέξουμε ως χόμπυ την κιθάρα ή τον ύπνο; Ταυτόχρονα, όλοι έχουμε το ίδιο προσδόκιμο ζωής, ο εκτιμώμενος χρόνος μας σε αυτόν τον πλανήτη είναι ο ίδιος, κατά συνέπεια, καθώς όλοι διαθέτουμε την ίδια ποσότητα του υπέρτατου αγαθού, είμαστε όλοι ακριβώς ίσοι.

Comments

Μία κρίση έχει και αρκετά καλά, ένα από αυτά είναι ότι αναγκάζει κίνητρα και προτεραιότητες να αναδυθούν, η αλήθεια επικρατεί της επικοινωνίας. Υπό το πρίσμα αυτό, τα τελευταία 2-3 χρόνια υπήρξαν διαφωτιστικά -για τη γενιά μου το δίχως άλλο- ανεξαρτήτως καταβολών και προδιάθεσης. Στις ακόλουθες σειρές επιχειρώ να συνοψίσω την απόλυτα υποκειμενική μου θέαση των πρόσφατων γεγονότων, μετατρέποντας τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις σε προσωπική πρόθεση ψήφου.

Έχει εδώ ενδιαφέρον να αναφέρω το αναμενόμενο, συγγενείς και φίλοι με συμβούλεψαν να μη δημοσιεύσω τι θα ψηφίσω. Φαντάζομαι είναι κι αυτό απόρροια της εδραίωσης του πελατειακού κράτους στο συλλογικό μας υποσυνείδητο, η δημόσια διατυπωμένη άποψη ισοδυναμεί με φαντασιακή ή μη προδιάθεση “αποκατάστασης” ή “τιμωρίας” μετεκλογικά. Προσπερνώ.

Πριν δύο χρόνια έγραφα ότι θα ψηφίσω ΓΑΠ. Θεωρούσα ότι ήταν ένας άνθρωπος που επιχειρούσε να αλλάξει τα πράγματα εκ των έσω και συμφώνησα με την υπόθεση ότι αυτός ήταν ο συντομότερος δρόμος για κάτι τέτοιο. Θεωρώ τις αποφάσεις περί μνημονίων αναπόφευκτες, άλλωστε δεν μπορεί να κρίνει κανείς μία συνταγή που δεν έχει εφαρμοστεί. Αλλαγές έγιναν πολλές, ωστόσο η επιλεκτική ερμηνεία και η περιορισμένη υλοποίηση των συστάσεων της τρόικας κατέστησαν προφανές ότι η παραπάνω υπόθεση υπήρξε λανθασμένη.

Δεν πιστεύω το ίδιο για τον κ. Βενιζέλο. Όσο κι αν υπήρξε αποτελεσματικός στη διακυβέρνηση που του ανατέθηκε το τελευταίο έτος, θεωρώ πως εκπροσωπεί δυνάμεις αδράνειας σε έναν οργανισμό και ένα συρρικνούμενο τμήμα της κοινωνίας που έχουν ξεπεραστεί από τις τραγικές εξελίξεις τις οποίες εν πολλοίς προκάλεσαν.

Θα ήμουν έτοιμος να ψηφίσω ΝΔ, αν είχε την κ. Μπακογιάννη στο τιμόνι της. Ήμουν αρκετά μικρός για να διαμορφώσω ιδία άποψη για τις επιλογές του πατέρα της, ωστόσο βλέποντας τώρα ποιοι είναι αυτοί που αντιτάχθηκαν σφοδρά στην κυβέρνησή του, πιθανολογώ ότι πολλές ρηξικέλευθες επιλογές της ήταν ορθές. Αν μη τι άλλο, η ένταση των φωνασκουσών μειοψηφιών μάλλον προκύπτει ανάλογη της αναγκαιότητας μιας μεταρρύθμισης.

Δεν μπορώ να πω το ίδιο για τον κ. Σαμαρά. Έχω παρακολουθήσει με ανακούφιση διάφορες πρόσφατες στροφές του προς την ρεαλ πολιτικ, ωστόσο θεωρώ πως οι αχαλίνωτες προσωπικές φιλοδοξίες σε αυτό το επίπεδο συνιστούν εχέγγυο επικινδυνότητας. Ευελπιστώ, για παράδειγμα, το πρόταγμα της αλλαγής φρουράς αντί κυβερνητικής σταθερότητας να μην αποδειχθεί μετέωρο για την χώρα, ενώ προσάπτω αντίστοιχης υφής φιλοδοξίες και στον κ. Βενιζέλο.

Δεν θέλω να φανταστώ την πατρίδα μου εκτός Ευρώπης και ευρώ. Αν οι λοιπές υφιστάμενες στο προηγούμενο κοινοβούλιο πολιτικές δυνάμεις υπήρξαν πρωτίστως γραφικές, τώρα αναδεικνύονται πρωτίστως επικίνδυνες. Δυστυχώς, αμφότερα άκρα του πολιτικού φάσματος συγκλίνουν στον χαρακτηρισμό αυτό, επιταχυνόμενα από τις πρόσφατες εκφάνσεις τους.

Στο γκρίζο αυτό πλαίσιο, είμαι ευτυχής για την ύπαρξη ενός σχηματισμού που εκφράζει χωρίς εκλογικό φόβο και αλαλάζον πάθος την πλειονότητα των απόψεών μου. Ενός σχηματισμού που υποστηρίζει την εύρυθμη και ελεύθερη αγορά αντί του δημοσίου, την επιχειρηματική ανάπτυξη αντί της πατριδοκαπηλίας, την ωμή αλήθεια και τις άμεσες αποφάσεις αντί των στρογγυλοποιήσεων και της χρονίζουσας αποφυγής. Πολύ περισσότερο δε, ένα σχηματισμό που υπήρξε στατικά πιστός στις απόψεις του, προτού αυτές αναδειχθούν ως αυτονόητη και μοναδική επιλογή από τα γεγονότα. Μιλώ για τη Δράση του κ. Μάνου.

Γνώσεις μακροοικονομικών δεν έχω, δεν γνωρίζω άψογες λύσεις, δεν ξέρω τι είναι κι αν εν τέλει υπάρχει το απόλυτα ορθό. Ξέρω όμως ότι, πέρα από άκαιρες ταμπέλες και άτοπες θεωρίες, όλοι λίγο πολύ γνωρίζουμε τι πρέπει να γίνει και πως πρέπει να γίνει τώρα. Γνωρίζουμε επίσης πως μετά τις διαμαρτυρίες επιβιώνουν οι πρωτοβουλίες και όταν κοπάσει ο όχλος κι ο σαματάς κάποιοι παθολογικά εργατικοί και αισιόδοξοι οφείλουν να βγουν μπροστά, να διαμορφώσουν μία νέα, βιώσιμη αυτή τη φορά, αφήγηση και να ανοίξουν το δρόμο για την υλοποίησή της.

Προσωπικά, η μεγιστοποίηση επίδρασης των πράξεών μου είναι φιλοσοφία ζωής. Και θεωρώ ότι σε μία μοιραία συνεργατική κυβέρνηση, μία μπολιασμένη με σαν τις παραπάνω απόψεις συνισταμένη είναι πολύ διαφορετική από το συνονθύλευμα διατήρησης μπαμπινιώτικων κεκτημένων και μιας περιφραγμένης ή κοινόβιας ουτοπίας.

Ξέρω ότι μπορεί να κάνω και λάθος. Δεν με πειράζει, η πρόοδος βασίζεται στα λάθη, αρκεί κάθε φορά να είναι διαφορετικά, προς τη σωστή κατεύθυνση. Είμαι βέβαιος πως αρκετοί από εμάς συμφωνούμε επαρκώς με την κατεύθυνση. Αρκούμε. Και ξέρω ότι την Κυριακή το πρωί θα ξυπνήσω χαρούμενος και αισιόδοξος, ανυπόμονος να ψηφίσω Δράση.

Comments